Rockmuziek gegoten in de vorm van een sprookje. Het is het bijzondere concept van het nieuwe album WHERE_SHADOWS_DON’T_EXIST_ van Culi.. Tussen de ‘er was eens in een land hier heel ver vandaan’ en de ‘ze leefden nog lang en gelukkig’ neemt het alter ego van Philip Kniese je mee in het verhaal van een jongen die op zoek gaat naar een mysterieus land. Een land waar schaduw niet zou bestaan, iedereen naar elkaar zou omkijken en problemen niet zouden voorkomen. Een concept dat tot in het kleinste detail werd doorgevoerd. Nieuweplaat liet zich door Culi. begeleiden naar het sprookjesbos en sprak met hem over het nieuwe album.
Of het moeilijk is voor een muzikant om een sprookje te schrijven? Culi. denkt even na. ‘Niet per se. Het is vooral heel leuk. Ik heb eigenlijk altijd al wel heel veel verschillende creatieve dingen gemaakt, wat dat betreft was het niet zo heel lastig. Sprookjes bestaan al. Muziek bestaat al. Je hoeft er alleen nog even je eigen draai aan te geven.’
Zie jij jezelf überhaupt wel als muzikant?
‘Ik noem mezelf altijd maar artiest. Dat dekt de lading het beste.’
Het voordeel van sprookjes is dat ze altijd eenzelfde soort opbouw hebben. Dat geeft houvast bij het schrijven.
‘Ik wilde ook echt die vaste lijn van sprookjes volgen. Ik heb heel goed bestudeerd hoe ze in elkaar zitten. Ik heb allerlei oude Grimm-verhalen helemaal zitten uitpluizen. Ze zijn inderdaad allemaal hetzelfde, alleen met een andere boodschap.’
Je kunt heel veel tijd in WHERE_SHADOWS_DON’T_EXIST_ steken en dan haal je er minstens zoveel uit. Maar je kunt ook gewoon alleen de liedjes luisteren.
Vervloekt dorp
Het concept van een sprookjesverhaal bij het album WHERE_SHADOWS_DON’T_EXIST_ moet je zeer letterlijk nemen. Bij het fysieke album zit een boekje met het verhaal. Geschreven én geïllustreerd door Culi. zelf. De nummers op het album volgen de verhaallijn, afgewisseld met een zware vertelstem die de luisteraar door het sprookje begeleidt.
Wanneer kwam dit idee van een sprookje in je op?
‘Ik was op zo’n 40 procent van het schrijven van het album en toen werd ik ziek. Tijdens het ziek zijn speelde ik een videogame waarin een personage op een gegeven moment een sprookje voorlas. Met de rode draad die ik toen al had liggen, voelde dat als dé perfecte vorm om mijn verhaal uit te leggen. Als ik niet ziek was geworden, was ik nooit op dit idee gekomen.’
In het verhaal gaat een jongen op zoek naar een mysterieus land.
‘Hij heeft het gevoel in een vervloekt dorp te wonen en hoort een stem die vertelt over the land where shadows don’t exist. Hij besluit ernaar op zoek te gaan. Hij vraagt overal aan mensen waar dat land is, maar iedereen zegt: ‘ik weet het niet, maar je moet er ook helemaal niet naar zoeken. Je moet bij jezelf naar binnen kijken’. Telkens hetzelfde antwoord.’
Maar de jongen negeert dat advies.
‘Hij ontmoet uiteindelijk een fout iemand. Die doet alsof hij weet waar dat land ligt, maar berooft de jongen vervolgens van zijn bezittingen. Daarmee krijgt de jongen het inzicht dat de anderen gelijk hadden: niet het dorp is vervloekt, maar hijzelf. Hij treft een laatste man die hem meeneemt naar zijn oude dorp. Het dorp heeft weer kleur, mensen kijken naar elkaar om. Nu de jongen bij zichzelf naar binnen heeft gekeken, is de vloek weg. Zo ontdekt hij dat hij niet moet wegrennen voor zijn problemen, maar ze onder ogen moet komen.’
En dat alles gevat in rockmuziek. Niet echt de sound die je gelijk verwacht als soundtrack van een sprookje.
‘Dat is toch juist waarom het zo vet is? Toen ik andere muzikanten vertelde dat ik een sprookje had geschreven, zeiden ze al: ‘Huh? Jij? Maar dat past toch helemaal niet bij muziek?’ Maar juist die rare combinatie is wat het vet maakt. Ik noem het album ook een digital fairytale. Ik doe zelf sowieso veel met mixed media, contrasten zijn leuk om te benadrukken. Met het album wilde ik het contrast van digitaal en analoog laten zien.’
Was het moeilijk om een geluid te vinden voor het album?
‘Een paar jaar terug merkte ik al dat ik de liedjes die ik bij optredens deed niet zo leuk vond om te spelen. Toen wist dat er iets fout zat. Ik concludeerde dat ik echt andere muziek moest gaan maken: het soort muziek waar ik ook zelf naar luisterde. En dat was rockmuziek. Het album kwam daarna pas, dus die sound was er eigenlijk al. Ik wilde op WHERE_SHADOWS_DON’T_EXIST_ een bepaald verhaal vertellen en dit was nu eenmaal de sound waarin het zat gegoten.’
Is bij WHERE_THE_SHADOWS_DON’T_EXIST_ uiteindelijk de muziek of het verhaal leidend?
‘In dit geval denk ik het verhaal. Daarom heb ik het ook op deze manier uitgebracht. Ik vind ook wel dat een album een verhaal moet hebben in dit tijdperk. Eigenlijk is een album uitbrengen helemaal niet meer nodig natuurlijk. Maar uiteindelijk maakt het voor de luisteraar niet heel veel uit of het draait om de muziek of om het verhaal. Zo diep als je wilt kijken, zo diep gaat het. Je kunt heel veel tijd in WHERE_SHADOWS_DON’T_EXIST_ steken en dan haal je er minstens zoveel uit. Maar je kunt ook gewoon alleen de liedjes luisteren.’
Sprookjes dragen altijd een wijze les met zich mee. Wat is de moraal van dit sprookje?
‘Niet wegrennen voor je problemen, maar blijven kijken naar de mensen om je heen en vooral ook naar binnen bij jezelf. Veel verder hoef je niet te kijken. Wegrennen is de makkelijkste manier, het is veel moeilijker om je problemen aan te gaan. Ervoor weglopen is een aantrekkelijke gedachte, maar het helpt natuurlijk niks.’
Ben je daar zelf een beetje goed in? Of ben je ook iemand die bij problemen op zoek gaat naar een plek where shadows don’t exist?
Culi. denkt even diep na. ‘Ik ga niet per se op zoek naar een fysieke plek, maar misschien… Misschien heb ik ook valkuilen waar ik voor wegren… Maar bij de problemen van dit moment denk ik dat ik wel redelijk goed bij mezelf naar binnen kan kijken.’
Ik vind dat een album een verhaal moet hebben in dit tijdperk. Eigenlijk is een album uitbrengen helemaal niet meer nodig natuurlijk.
Easter eggs
Culi. nam de muziek voor WHERE_THE_SHADOWS_DON’T_EXIST_ een paar jaar geleden op. Al een jaar ligt het album kant en klaar op de plank. Hij gebruikte 2025 voor het spelen van shows, zoals de Popronde, het schrijven van nieuwe muziek én het uitwerken van het visuele concept van het album. ‘Het album was al gemasterd en daar kon ik dus niks meer aan veranderen. Maar dat was prima. Het was ook wel een cool gevoel: niemand die wist dat ik een album in mijn zak had zitten.’
Durfde je er zelf nog wel naar te luisteren? Was je niet bang dat je toch nog dingen anders zou willen doen, terwijl dat niet meer mogelijk is?
‘In het begin had ik dat wel. In de eerste maand. Maar nu kan ik het album ook echt wel terugluisteren met de gedachte van: hoe heb ik dit gemaakt?’ Lachend: ‘Sommige dingen vind ik eigenlijk best wel goed, hahaha. Heb ík dat gemaakt? Ik zie het album ook als een soort momentopname. Als ik nu ergens niet blij mee ben, kan ik denken: ach, dat was ik toen. Toen bedacht ik het, toen voelde ik het. Het was iets van dát moment. Dan vind ik het ook niet erg dat iets nu misschien “slechter” klinkt.’
Ondertussen kon je aan de slag met het visuele deel, tot in het kleinste detail. Waarom al die vlijt?
‘Dat past heel erg bij mij, dat geeft alles een extra laag. Ik houd daar ook echt van, easter eggs verstoppen en dat soort dingen. Als je verstand hebt van audio, vallen er allerlei kleine details te ontdekken op het album. En als je mijn videoclips op een bepaald moment stopt, zie je een specifiek detail in beeld staan. Dat vind ik leuk. Mensen kunnen daarmee zo diep gaan als ze zelf willen.’
Is dit dan ook de aanpak die je blijft volgen bij volgende albums?
‘Ik vond het projectdenken in ieder geval heel fijn werken. Wat ik voorheen deed, was een single uitbrengen, die promoten, weer een single uitbrengen, promoten. Dat werkt gewoon niet voor mij, dat is de weg naar een burn-out. Er komt zeker weten weer een project aan, maar of er weer zo’n heel verhaal bij zit… Dat moeten we nog maar zien, ik moet wel wat te vertellen hebben. Ik ben heel blij met de nieuwe liedjes die ik heb geschreven, maar ik zie nog niet echt de rode draad. Als die nog komt, gaan we ervoor. En anders wordt het iets kleins, een ep’tje of zo. Misschien moet ik sowieso eerst nog even een stukje leven.’
Het nieuwe album WHERE_THE_SHADOWS_DON’T_EXIST_ van Culi. is verschenen op 23 januari.
