‘Oh mijn god, ik heb het antwoord op de vraag nooit bij mezelf gezocht.’ Misschien wel dé kernzin van het nieuwe album ii van Hiigo. Een album dat bol staat van de zelfinzichten en reflectiemomenten. Samen met zanger Hans van de Werf, toetsenist Peter Terluin en drummer/producer Koen Gardebroek reflecteerde Nieuweplaat op het nieuwe album van de Zwolse band.
De release van het vorige album Leven In De Leegte ligt nog maar anderhalf jaar achter ons, maar toch voelen de mannen van Hiigo aan alles dat ze zich in een andere levensfase bevinden. ‘We lopen allemaal richting de dertig’, legt Hans van de Werf uit. ‘Peter heeft die leeftijd al bereikt zelfs. En we komen er toch achter dat alles wat je doet ook weer zijn uitwerking heeft. Dat je er bijvoorbeeld, als je al jarenlang bij dezelfde partner bent, ineens achter komt dat het eigenlijk niet is hoe jij je toekomst ziet. Je acties hebben consequenties.’
Het zijn ook gekke jaren als dertiger. De levens van leeftijdsgenoten beginnen ontzettend uit elkaar te lopen.
Hans: ‘Je gaat naar volwassenheid toe, er worden echt wel wat permanentere beslissingen genomen. Dingen krijgen betekenis en gewicht. Dat is waar je in dit album best wel veel van terughoort. Dat het effect heeft en dat je naar jezelf moet kijken te midden van dit alles. Dat is waar ii thematisch over gaat.’
Zijn jullie levens dan zo erg veranderd in die anderhalf jaar tussen jullie vorige album en ii?
Peter: ‘Best wel. Over Leven In De Leegte konden we jarenlang doen. Daar zaten sowieso meer liedjes tussen die wat ouder waren. De liedjes op ii zijn grotendeels in het afgelopen jaar geschreven.’
Hans: ‘Dat eerste album hielp ook om op voort te kunnen borduren. Om met een cliché te gooien: je moet een eerste hebben om een tweede te kunnen maken. Op die manier komt er ook meer zelfreflectie in de muziek én in het maakproces naar voren. Daarin zijn we wel gegroeid ten opzichte van het vorige album.’
Klinken jullie dan ook als andere personen als je nu naar het debuutalbum luistert?
Hans: ‘Ik weet het niet. Op zich is het nog steeds een versie van jezelf…’
Koen: ‘Wel van een poosje terug. Dat hoor je wel.’
Hans: ‘Dezelfde mensen, maar die mensen hebben dingen bijgeleerd.’
Het album zit vol momenten van zelfinzicht. Welk inzicht was het meest “pijnlijk” om te krijgen?
Hans: ‘Antwoord is wel het liedje dat dit het meeste vat. Je hebt je hele leven met plakbandjes aan elkaar hangen. En dat gaat best wel goed. Je blijft drijven. Maar op een gegeven moment ontdek je dat die plakbandjes externe factoren zijn en dat het helemaal niet is hoe het moet zijn. Je moet naar binnen toe; met jezelf aan de slag. Dat was wel een hele harde realisatie gedurende dit proces. Het antwoord ligt niet in iets anders, maar bij jezelf. Als je de consequenties van jouw eigen handelen wilt kunnen dragen, moet je naar jezelf kijken.’
Iets wat heel veel mensen moeilijk zullen vinden om te doen…
Hans: ‘Maar daardoor wel herkenbaar. Veel mensen zullen dit ervaren en op hun eigen manier beslissen of ze er wel of niet iets mee gaan doen. Zeker onze generatie gaat wat makkelijker om met iets als therapie, met jezelf leren kennen op een diepere manier. Maar aan de andere kant hangt er nog heel veel taboe omheen, terwijl het wel iets is wat mensen nodig hebben.’
Credits: Mathijs Nijenhuis
Koen en Peter, herkennen jullie de inzichten en gedachtes die in de teksten van Hans belanden?
Koen: ‘Ja, ik denk het wel. We zijn ongeveer allemaal dezelfde leeftijd, dus je weet dat er een bepaalde persoonlijke ontwikkeling gaande is. En dat daarbij reflectie op jezelf heel belangrijk is. Wij voelen ook waarover Hans schrijft.’
Peter: ‘Hans is binnen de band heel erg uitgesproken in dit soort dingen. Ik vind dat zelf wat moeilijker en doe het minder graag. Maar we zijn zoveel samen op pad en zien elkaar ontzettend veel. Daardoor maken we veel dezelfde dingen mee en herkennen we onszelf altijd wel in de verhalen die Hans schrijft. Niet alles, maar de meeste dingen hebben wij echt wel meegemaakt.’ Lachend: ‘Of gaan we nog meemaken…’
Hans: ‘We zijn ook best een band die praat over wat dingen betekenen. Wat een tekst inhoudt voor mij en hoe dat weer te relateren is aan de rest van de band. Het hoeft niet een identieke kopie te zijn van een situatie, maar het kan wel dat een bepaald thema of gevoel iets teweegbrengt bij een ander.’
Zou je ook over de emoties van de andere bandleden kunnen schrijven of komen de teksten echt alleen uit jezelf?
Hans: ‘Het gaat wel veel vanuit mij. Maar toen er bijvoorbeeld relationeel gerommel was bij onze bassist (Aart de Gier, red.) hebben we Luchtkasteel geschreven. Dus zo’n situatie kan ergens wel inspiratie zijn om mee aan de slag te gaan. Uiteindelijk hebben we als band toch een relatie met elkaar. Als de jongens zeggen dat ze ergens mee zitten, houdt mij dat natuurlijk ook bezig. Dan denk ik erover na of denk ik aan een situatie vanuit mij die daarop lijkt. Dus we zijn echt wel samen aan het schrijven op deze manier. Het maakproces is niet iets wat ik alleen doormaak.’
We kunnen dan wel voor de goedkope optie gaan, maar je kunt het ook gelijk goed doen. Je moet uiteindelijk ook geloof hebben dat de plaat gaat uitverkopen.
Flow
Taal speelt een grote rol in de muziek van Hiigo. Op welke tekstuele vondst ben je het meest trots?
Hans: ‘Als geheel Rookgordijn.’
Koen: ‘Ja!’
Hans: ‘Dat hele liedje werkt goed als metafoor voor een relatiebreuk. Maar als het gaat om een individuele zin, dan kies ik voor Man Van Glas. ‘En bij het vallen van de bladeren/Komt mijn leven even samen op de stoep/Zit wat geweest is in mijn adem/En stroomt de toekomst door mijn bloed.’ Het in- en uitademen en wat dat teweegbrengt. Dat vind ik heel mooi. ii is wat dat betreft een album dat veel gelaagdheid heeft.’
De teksten van Hiigo hebben vaak een bepaalde balans: concreet genoeg om te begrijpen wat je zegt, maar indirect genoeg om ruimte te houden voor interpretatie. Is die balans moeilijk om te vinden?
Koen: ‘Dat gaat jou eigenlijk best wel makkelijk af.’
Hans: ‘Ik ben ook niet per se op zoek naar die balans. Ik schrijf in de taal die ik het beste begrijp. Het ontstaat vrij snel als ik begin te schrijven.’
Best een fijne eigenschap als songwriter.
Hans: ‘Ja, dat is wel echt heel chill, hahaha. Als ik eenmaal in een flow zit, schrijf ik dat soort zinnen. Pas achteraf komt er wat reflectie. Dat ik even moet denken: wat zeg ik hier eigenlijk? Dit is nu eenmaal de taal die ik meester ben. Daardoor kan ik het makkelijk zo schrijven. Ik zou niet weten hoe het anders moet.’
Hoe zit dat in muzikaal opzicht? Gaat dat ook zo vanzelf?
Koen: ‘Wat Hans zegt over die flow herken ik ook heel erg. Dan komt het tot je en dan kak je het als het ware uit. Een melodielijn, een drumritme of whatever. Je voelt dat een liedje iets nodig heeft en dan komt het naar boven.’
Peter: ‘We blijven ook best vaak trouw aan de eerste ideeën en eerste opnames. Vaak voelt het gelijk goed. Soms ga je iets opnieuw opnemen en dan ontdek je dat het eigenlijk al heel goed was. Bijvoorbeeld Luchtkasteel bestaat voor een heel groot deel uit alles wat op één dag is geschreven en opgenomen.’
Afgaan op de eerste ingeving is dus wel een basisprincipe voor Hiigo?
Peter: ‘Veel dingen klinken schijnbaar al gelijk zó goed dat we het kunnen houden in het eindproduct. Dat is echt vet. We proberen nog weleens wat anders, maar het gebeurt niet zelden dat we toch teruggrijpen op het eerdere idee.’
Koen: ‘Ik vind dat principe ook wel het lekkerst schrijven. Als het niet werkt, schrijf ik liever een nieuw liedje dan dat ik heel lang aan hetzelfde blijf sleutelen. Op de partijen die sowieso wat meer sleutelwerk nodig hebben na dan.’
Peter: ‘Ja, wat extra verfijning toevoegen.’
Koen: ‘Die zijn ook leuk. Liedjes waarvan je voelt dat ze eigenlijk al helemaal daar zijn en dat je kunt gaan nadenken hoe je het naar iets hogers of beters kunt liften.’
Waarin zit de grootste muzikale groei van Hiigo op dit nieuwe album?
Koen: ‘We hebben onszelf per liedje meer de tijd gegeven om nog dingen te kunnen veranderen. Op de vorige albums neigden we wat sneller naar een vaste volgorde: liedje schrijven, preproductie maken, dan vervolgens alles opnieuw opnemen in een studio, postproductie doen en dat was het dan. Nu hebben we die processen iets meer door elkaar heen laten lopen. We hebben meer de tijd gehad om elk liedje de aandacht te geven die het nodig had.’
Hans: ‘En we hebben ook echt gezocht naar hoe we los konden gaan op het concept. In de verhaaltjes. Bijvoorbeeld de b-kant van de vinylversie eindigt met de zin ‘Ik koop een auto in de hoop dat alles achter me verdwijnt’ (uit Antwoord, red.). Vervolgens moet je de nieuwe plaat erop leggen en is de eerste zin van de c-kant: ‘Ik kijk voor me uit/Ik zie de regen zachtjes vallen op de autoruit’ (uit Toekomst In Het Klein, red.). Je krijgt in zijn totaliteit overgangen die op elkaar aansluiten. We hebben echt geprobeerd om heel ambachtelijk een album te maken en ik denk dat het ook gelukt is.’
Uiteindelijk hebben we als band toch een relatie met elkaar. Als de jongens zeggen dat ze ergens mee zitten, houdt mij dat natuurlijk ook bezig.
Gepassioneerd
Iets anders wat me opviel is de opbouw van het album. Met Waar Ik Ben begint ii heel optimistisch en de emotioneel zwaarste nummers zitten juist weer richting het einde.
Hans: ‘In deze lijn hebben we er niet eens per se over nagedacht, maar het klopt wel wat je zegt. De zwaarte krijgt aan het einde meer ademruimte. Maar dat is ergens ook wel logisch. Toen we begonnen met dit album was alles best wel positief in ons leven. Er zat veel goed. Maar op een gegeven moment kwamen we bij dat doorvoelen van de consequenties van onze acties. De zelfreflectie was in volle gang bij iedereen. Dus het verloop van het album klopt wat dat betreft wel met het verloop van ons leven.’
Credits: Jantina Talsma
De fysieke release op cd en vinyl bevat nog drie extra liedjes. Is dat bedoeld als beloning voor de échte fans?
Hans: ‘Dat vonden wij een leuke gimmick om aan vast te houden. De tracklist van het album is bepaald op basis van de fysieke release. De cd’s en vinylplaten hebben de volgorde zoals wij ze hebben bedacht. Dat maakt de release van de fysieke versie bijzonder, omdat je dan eigenlijk het complete product krijgt. Online is daar een hapje uit genomen. We zeggen niet dat we die liedjes nooit online gaan uitbrengen, maar we willen de fysieke koper wel iets extra’s geven. En de fysieke releases zijn het ook echt waard om te hebben. Het ziet er zó vet uit!’
Peter: ‘Het grafische aspect is echt gestoord. Je moet ook maar net mensen vinden die het kunnen maken zoals wij het wilden hebben. En ja, dat is ook gewoon een dure grap.’
Koen: ‘De marges zijn dun, hahaha.’
Peter: ‘Erg veel winst maken we niet, maar het is zóveel sicker geworden dan we hadden kunnen dromen. Echt bizar.’
Het is wel een dappere keuze om zo te werk te gaan.
Koen: ‘Je mag het ook gewoon ‘onhandig’ noemen, hoor.’
Peter: ‘We zijn gewoon gepassioneerd en dat neemt vaak de overhand.’
Hans: ‘We hebben een vet idee en dan gaan we kijken of we dat kunnen uitvoeren. Dat kan in de papieren lopen… Nou ja, goed. We kunnen dan wel voor de goedkope optie gaan, maar je kunt het ook gelijk goed doen. Je moet uiteindelijk ook geloof hebben dat de plaat gaat uitverkopen.’
Welk gevoel overheerst na het maken van ii?
Hans: ‘Dat we geloven in onze groei. Deze plaat biedt de mogelijkheid om te laten zien dat we er klaar voor zijn om bij de grotere acts van het land te horen. Dat is ook waar dit album voor staat. Dat we dit soort producten in eigen beheer uit kunnen brengen. Dat we een show maken die daarbij past. Dat het allemaal klaar is voor de echt grote zalen van Nederland. Daar ben ik echt heel trots op. En het is ook overduidelijk nog niet de laatste, er zit nog heel veel meer in het vat. Hiigo is gewoon een vet mooi avontuur en daar genieten we volop van.’
Het nieuwe album ii van Hiigo is verschenen op 30 oktober.
Op 13 november start de bijbehorende tournee met een optreden in Doornroosje te Nijmegen. Daarna volgen shows in de Eindhovense Effenaar (20 november), het Paard in Den Haag (27 november), Paradiso Tolhuistuin in Amsterdam (3 december), de Oosterpoort in Groningen (12 december) en het Tankstation Festival in Hedon in thuisstad Zwolle (13 december). In januari staat Hiigo op de festivalposter van Noorderslag in Groningen.
Fotografie: Mathijs Nijenhuis & Jantina Talsma
