Het leven, de dood en de liefde. De drie belangrijkste pijlers van het menselijk bestaan. Ze vormen de structuur van het nieuwe soloalbum van Anneke van Giersbergen: La Vie, La Mort, L’Amour. De zangeres brengt dat album in drie stappen uit, met de recent verschenen ep La Mort als tweede bouwsteen van de trilogie. In 2027 verschijnt het derde deel en is het volledige studioalbum compleet. Nieuweplaat sprak met Van Giersbergen over La Mort en het gefaseerde proces waarmee ze toewerkt naar het nieuwe album.
Een verzamelbak van dingen die bij het leven horen, die we meemaken en waar we over nadenken. Zo omschrijft Anneke van Giersbergen La Vie, La Mort, L’Amour. ‘Het leven, de dood en de liefde zijn de drie grote pilaren van ons bestaan. Het leven en de dood zijn onvermijdelijk. Daar ontkom je niet aan. En de liefde houdt alles bij elkaar.’ Juist omdat de zangeres – vooral bekend als frontvrouw van The Gathering – haar nieuwe album in drie delen uitbrengt, komt de muziek over een periode van meerdere jaren tot stand. En daarin passeren allerlei momenten de revue die voor inspiratie kunnen zorgen. ‘Dat vind ik het leuke aan het maken van een trilogie. Je kunt de hele tijd schrijven, opnemen, releasen, optreden en dan weer opnieuw schrijven, opnemen, releasen, enzovoorts. Dat proces vind ik heel leuk. En het is ook gewoon praktisch. Vroeger met The Gathering was die band alles wat je deed. Dát was je inkomen. Nu doe ik ook heel veel andere liveshows ernaast, al mijn bandleden hebben eigen projecten. Dan is het intensief om iedereen bij elkaar te krijgen voor zo’n plaat. Met die ep’s krijg je dat wel voor elkaar. Het zorgt dat ik kan blijven optreden, terwijl ik schrijf en opneem.’
Hoewel de titel van de nieuwe ep La Mort is, staat de dood niet van begin tot eind centraal. Van Giersbergen schrijft over het leven en de gedachten die in haar hoofd omgaan. ‘Schrijven is een therapeutisch gebeuren. Teksten en songs zijn een manier om hardop na te denken. Over wat ik vind, wat ik meemaak. Soms denk ik wel: wie zit nou te wachten op waar ik allemaal over nadenk? Maar toch zijn er heel veel mensen die uiteindelijk zeggen: ik denk hier ook over na. Mijn bandleden. De mensen die naar mijn muziek luisteren. Zo kom je in gesprek met elkaar.’
Waar herkennen mensen zich dan in?
‘Ik schrijf over wat ik meemaak en eigenlijk maakt iedereen die momenten wel mee. Die zijn best generiek. Het overlijden van iemand, de liefde, nadenken over de dood of dat je het moeilijk vindt om het leven te leven. Als ik ga zitten om te schrijven, dan zet ik een luikje open met telkens de gedachte: ik zit hiermee en ik wil hier de juiste woorden voor vinden. Wij als muzikant hebben een vehikel waarmee we hardop kunnen nadenken, iets kunnen vertellen. En iets doorgeven, als mensen daarop zitten te wachten.’
De ep opent met Fade In Fade Out. Wat kwam er door het luikje toen je dat nummer schreef?
‘Het is een vrij poëtische tekst over je kracht vinden. Veel mensen hebben de neiging om alles uit het leven te willen halen, maar als het moeilijk wordt, kruipen ze in hun schulp. Ik ben bijvoorbeeld heel happy in mijn leven, alles gaat goed. Maar sommige dingen zijn alsnog wel moeilijk. Laat staan hoe dat is voor mensen die écht grote problemen en grote uitdagingen hebben. Of in een land wonen waar het hommeles is. Dan zie je dat je als mens probeert om er wat van te maken en soms weer in je schulp kruipt. Maar Fade In Fade Out gaat er ook over dat we het over die gevoelens moeten hebben. Praat met elkaar!’
Gebeurt dat te weinig?
‘Er heerst toch nog wel een taboe op praten over dingen die je moeilijk vindt. Onze grootouders kwamen uit de oorlog rollen. Die waren echt van noeste arbeid, opbouwen en niet zeiken. Wij zijn een generatie die wél mogen praten over dingen die lastig zijn. Vertel het maar gewoon, want dan zul je merken dat veel mensen ergens mee zitten en dat de situatie alweer een beetje lichter wordt wanneer je erover praat.’
Ben je daar zelf goed in?
‘Ik ben wel echt een open boek. Als je ouder wordt, zijn er meer dingen waar je over gaat nadenken. Toen ik achttien of twintig was, was het alleen maar rammen, muziek maken en spelen. Dan zit je ook in een levensfase waarin je alleen maar vooruitkijkt. Ik ben nu 53 en dan heb je steeds meer achter de rug. Dan kun je daar soms ook weer iets van leren. Hoe je iets wel of niet goed hebt gedaan. En leeftijdsgenoten hebben dat natuurlijk ook. Kinderen, verantwoordelijkheden, verlies. Het komt allemaal steeds meer om de hoek kijken. Ik vind het fijn om daarover te kletsen met anderen.’
Ik moet mij gewoon uiten en dan maakt het minder uit wie het oppikt of mooi vindt, dat is dan niet het doel.
Hippie
De ep La Mort loop op het gebied van sounds flink uiteen. Vier nummers met elk een eigen identiteit. ‘Het gaat van hot naar her qua vibe’, geeft Van Giersbergen toe. ‘Maar dat zijn mensen die vaker naar mijn muziek luisteren ook wel gewend. Ik denk dat het eerder op zou vallen als ik vier dezelfde soort liedjes op één ep zou zetten. Mijn brein of gevoel gaat ook van hot naar her. Dan komen er ook zulke songs uit. Mijn zang en de bandsound lijmen vervolgens alle nummers aan elkaar.’
Voor het nummer Handle Me With Care kiest Van Giersbergen voor een behoorlijke stamper met elektronische invloeden. Een nummer over authenticiteit en hoe zelfs de meest stoere persoon ook zijn of haar gevoeligheden heeft. ‘Je moet stevig in je schoenen staan om jezelf te kunnen zijn. Je krijgt continu heel veel kritiek. Als het goed met je gaat, als het slecht gaat, als je knap bent, als je lelijk bent. Het is eigenlijk nooit goed. En het komt aan. Het appelleert aan je eigen vragen en onzekerheden.’
De sound van Handle Me With Care is behoorlijk krachtig, terwijl de titel een bepaalde voorzichtigheid uitstraalt. Een contrast dat Van Giersbergen ook bij zichzelf herkent. ‘Ik vind mezelf best stoer, maar ben ook heel gevoelig. Dus dat is een beetje samengepakt in het lied. Want ik ben wel stoer, maar al die negativiteit doet je wel wat. Eigenlijk wil je gewoon dat mensen lief zijn voor elkaar en elkaar het voordeel van de twijfel geven. Positiviteit wordt vaak onderschat. Dan word ik hippie genoemd, of naïef. Een hoop mensen zijn niet snel positief, maar ik ben echt een fan van positiviteit.’
Soms denk ik wel: wie zit nou te wachten op waar ik allemaal over nadenk? Maar toch zijn er heel veel mensen die uiteindelijk zeggen: ik denk hier ook over na.
Levenseinde
In slotnummer Sail Towards The Sun vormt de dood wél het hoofdonderwerp. Van Giersbergen verloor in 2024 in korte tijd zowel haar moeder als haar vader. ‘De tekst van Sail Towards The Sun heb ik grotendeels geschreven op het sterfbed van mijn pa. Hij is op een gegeven moment in slaap gebracht, hij was al een tijdje ziek. Ik zat naar hem te kijken en heb dit daarbij opgeschreven.’
Je zei eerder dat je je soms afvraagt of mensen op jouw overpeinzingen zitten te wachten. Heb je die gedachte ook bij zo’n persoonlijk nummer als Sail Towards The Sun?
‘Om sommige onderwerpen kun je niet heen. Dan komt er een lied in je hoofd en dan moet je het kwijt. Dus dan heb ik ook wat minder de zorg wie erop zit te wachten. Ik moet mij gewoon uiten en dan maakt het minder uit wie het oppikt of mooi vindt, dat is dan niet het doel. En ik weet natuurlijk dat heel veel mensen met verlies te maken hebben en zich erin zullen herkennen.’
Credits: Mark Uyl
Wat overheerst voor jou bij dit nummer? Het verdriet of de mooie momenten?
‘Allebei. Het ligt een beetje aan de dag. Als je al een beetje gloomy bent of je ouders mist, dan komt het verdriet boven. En soms is het best oké en denk je aan de leuke dingen. Ik heb een fijne jeugd gehad waar ik aan kan terugdenken. En een fijn volwassen leven met mijn ouders daarin. Maar toch… Zo’n levenseinde…’
Ik kan me voorstellen dat het tot op zekere hoogte nooit went.
‘Mijn moeder overleed vrij plotseling in haar slaap, dat was heel shocking. Maar met mijn pa hebben we wel echt nog mooie momenten gehad. Dat je weet dat het erop zit. Keiverdrietig, maar daar zitten ook wel hele mooie kanten aan. Dat koester ik dan ook wel weer.’
Daar zijn ze weer: die verschillende emoties die door elkaar lopen.
‘Het is zó gek. Ik ben 53, dus echt dik volwassen. En toch… Als je je ouders verliest… Er valt een basis weg, een soort ondergrond. Je ouders zijn de mensen die jou het langst kennen, vanaf moment één. Dat kan niemand anders zeggen. Als dat wegvalt, dan voelt dat echt alsof je zweeft in het luchtledige.’
Wat heb je over jezelf geleerd door het overlijden van je ouders?
‘Er zit nu twee jaar tussen en toch elke keer… Op een gegeven moment denk je: ik kende mijn ouders goed, zij kenden mij goed. Maar nog steeds heb je af en toe een moment waarop je denkt: oh, dat zou ik best nog wel willen weten van ons mam of pap. Je denkt dat je alles over hen weet, maar je hebt toch nog regelmatig vragen.’
Ga je dan ook nadenken hoe dat later voor jouw zoon zou zijn?
‘Mijn zoon van 21 weet al heel veel over mij. Maar als ik straks 77 ben, zoals mijn ouders, dan weet hij alweer heel veel meer. En daarna heeft hij nóg veel meer vragen. Dat is zo’n gek idee. Als je 21 bent, ben je ook niet heel erg bezig met alle ins en outs van je ouders of de momenten in het leven van je ouders toen jij er nog niet was. Dat is dan wel weer tof aan die uitvaarten. Je moet wat vertellen, je gaat graven in die oude foto’s. En dan komen allemaal familieleden met verhalen die je nog niet kende. Dat vond ik wel heel erg bijzonder.’
Je gaat dit jaar twee solotours doen met je liveband. Je gaat weer op tournee met The Gathering met optredens overal ter wereld. Heb je eigenlijk nog wel tijd om die derde ep te schrijven?
‘Dit jaar is het vooral heel veel spelen, maar tussendoor probeer ik zo weinig mogelijk te doen om als het even kan te schrijven voor die derde ep. Er zijn al wat songs, plus een paar losse riffjes en ik hoop ook nog nieuwe dingen te schrijven dit jaar. Het is nu nog een beetje een allegaartje: halve nummers, hele nummers en dan komen daar nog nieuwe nummers bij. In ieder geval heb ik straks genoeg om uit te kiezen.’
De nieuwe ep La Mort is verschenen op 27 maart. Vanaf 10 april start de voorjaarstournee van Anneke van Giersbergen en haar band met een show in Metropool in Hengelo.
Fotografie: Mark Uyl
