Wat zegt het als een band zijn negende album simpelweg de titel geeft van de band? Want dat is wat De Staat doet met zijn nieuwe album DE STAAT. Is het een statement dat de band vindt dat ze een status heeft bereikt die simpel met een eigenlijk titelloosalbum wordt bevestigd? Is het creatieve armoe, want het was gewoon lastig om een representatieve titel voor het album te verzinnen? Of is het juist om aan te geven dat datgene waar de band zich vaak over heeft uitgesproken: dat autocratische machten in de wereld tegenwoordig steeds meer belichaamd worden door een almachtige staat die zich bedient van manipulatie en misinformatie om haar onderdanen in toom te houden?
Die laatste motivatie lijkt op zijn plek als je het eerste nummer van het album beluistert. Onder een roffelend ritme begeleid door een sirene wordt in de THE KING een dystopisch beeld geschetst van een nietsontziende dwingende samenleving die geen tijd heeft voor zelfs een wisseling van de macht: ’The King is dead/Long live the King.’
Stampende ritmes zijn in het algemeen het handelsmerk van De Staat en ook een terugkerend element op het album. THE FIRE hanteert dezelfde stijlfiguur en is een metafoor voor hen die zich afzijdig houden en bewust geen weet willen hebben van wat er zich aan de andere kant van de wereld afspeelt. Mooi verpakt is het kinderversje aan het einde in de track: ‘Row row row your boat/Gently down the stream/Merrily, merrily, merrily, merrily/Life is but a dream.’
Opmerkelijk is de verrassend goed klinkende kopstem van Torre Florim die opeens klinkt in THE UNDERDOG en het album daarmee eventjes licht van toon doet veranderen. Eenzelfde ‘verlossing’ van de overheersende stampende beat is te vinden in de mooie melodieuze track THE BOY. Dat is ook prima, die afwisseling, na het bombastische gloedvolle GLORY, treffend voorzien van achtergrondkoor begeleiding.
Het is uiteindelijk wel jammer dat De Staat de spanning, urgentie en ook kwaliteit niet weet vol te houden tot aan het einde van het album. De boodschap in het oervervelende THE MAN is na 10 seconden al duidelijk en daarmee is de track, die ook muzikaal verre van spannend is, volledig overbodig. THE MATTER heeft een iets te hoog 2 Brothers on the 4th Floor-gehalte, waardoor het ondanks het leuke gitaartje niet echt past op het album. FAITH probeert de opgelopen schade te herstellen, maar dat lukt niet meer helemaal. Ondanks de harmonieuze samenzang aan het einde en de verstopte AI-crooner-toegift die nog volgt na een lange stilte (alleen te horen op de niet gestreamde versies).
Met DE STAAT belichaamt De Staat muzikaal waar de band al jaren voor staat. Simpeler kan het niet worden opgeschreven. Een aantal frivoliteiten daargelaten is het daarmee ook een oerdegelijk statement dat alleen net te lang duurt en daarmee toch wel wat van zijn kracht verliest.
De band start vanaf volgende week een rondgang langs theaters (waaronder Carré) en poppodia in binnen- en buitenland onder de toepasselijke naam De Staat Becomes De Staat.
