Vele aspecten rondom The Swell Season zijn bijzonder. Neem alleen al de ontstaansgeschiedenis: de samenwerking tussen de Ier Glen Hansard (1970) en Merketa Irglova (1988) begint als beiden de hoofdrol spelen in de film Once uit 2007. Ze winnen een Oscar in de categorie Best Original Song. Niet lang daarna volgt een romantische klik het tussen de twee. Er verschijnen twee albums van het koppel, maar een relatiebreuk in 2009 zorgt voor een abrupt einde. Spaarzame optredens worden echter zo goed ontvangen dat ze besluiten na zestien jaar (bijna) muzikale radiostilte de studio in te duiken en hun intermitterende samenwerking een vervolg te geven met het album Forward als resultaat.
Dat ze beiden hun weg gegaan zijn blijkt uit de eerste track getiteld Factory Street Bells. Deze titel verwijst naar een straat in de Finse hoofdstad Helsinki waar de nu twee jaar oude zoon van Hansard geboren werd. Muzikaal zet dit lied meteen de toon: sober gitaarspel en subtiele piano, die in het tweede couplet worden aangevuld met een troostrijk klinkend kerkorgel, en die typische samenzang van Hansard en Irglová. Vooral de uithalen van Hansard zullen menigeen kippenvel bezorgen. Het crescendo aan geluid vervolmaakt deze prachtige song.
Irglova schetst haar kant van het verhaal in het tweede lied, People We Used To Be, dat gaat over het moment in een relatie waarin de eerste barstjes zichtbaar worden en je jezelf op het kruispunt voelt staan voor de relatie te vechten of het te laten gaan. ‘I will not stand by and watch this fire burn down everything we worked so hard to build’, is in betrekkelijk eenvoudige bewoordingen zowel herkenbaar als invoelbaar. Dat de Tsjechische Irglova klassiek geschoold is qua pianospel is in dit lied verfijnd terug te horen en zorgt voor een sfeer van existentiële weemoed die vaker terug te vinden is in Tsjechische muziek en literatuur. Hansards Ierse expressievere folk-aanvulling hierop werkt wederom uitstekend.
I Leave Everything Up To You doet in de manier waarop Irglova de pianotoetsen streelt en de ingetogen zachtheid waarmee ze haar zorgvuldig gekozen woorden zingt, denken aan het lied Now At Last van Feist uit 2004. Thema’s als vergankelijkheid, loslaten en acceptatie worden als vorm van muzikale therapie van taal voorzien: ‘And certainty is my new friend, the only one I comprehend.’ Pretty Stories lijkt in eerste aanzet een wat eenzijdig lied, totdat Hansard zich in de strijd mengt. Alsof Irglova zich pas helemaal los durft te laten gaan onder de beschermende vleugels van Hansard. Wie zingt over introspectieve thema’s hoeft niet introspectief c.q. ingetogen te zingen zou onze oproep aan het adres van Irglova zijn.
Het afsluitende Hundred Words zal niet bij iedereen in de smaak vallen. In eerste instantie heeft het iets weg van Up Where We Belong van Joe Cocker en Jennifer Warnes uit 1982, maar tegen de tijd dat Hundred Words wordt voorzien van een koor bestaande uit de kinderen, neefjes en nichtjes van Irglova krijgt het iets stichtelijk moralistisch. Zinnen als ‘Don’t give up/Don’t stop believing/Keep the faith’, zijn te algemeen voor de schrijverskwaliteiten van The Swell Season en helpen de boel de verkeerde kant top. Deze track past zowel in thema als in sfeer minder goed op Forward en dat is jammer, want deze – tot op dat moment prima – plaat eindigt daardoor in lichte mineur.
De naam The Swell Season laat zich lastig vertalen, maar wie zich onderdompelt in de muziek, begrijpt op gevoel wel wat ermee bedoeld wordt. Vrij vertaald komt “Het Getijden Seizoen” het best in de buurt. Zoals eb en vloed komen en gaan, is het die voortdurende beweging – het bijna natuurlijke ritme van verlies, loslaten en hervinden dat in elke song weerklinkt. Forward is zodoende een zachtmoedig album zolang het achterom kijkt. Vooruit kijken is niet waar The Swell Season in uitblinkt. Wie vooruit wil kijken naar de getijden kan gelukkig altijd nog bij de Enkhuizer Almanak terecht.
