Hij was in de wereld van de popmuziek geen revolutionair, geen rebel, geen icoon van de tegenbeweging. Neil Sedaka die gisteren na eerder diezelfde dag te zijn opgenomen in een ziekenhuis in Los Angeles overleed, was iets veel fundamentelers: een architect. Een man die de blauwdruk leverde van hoe een popsong móét klinken als je wilt dat ze generaties overleven.
Sedaka was een kind van het Brill Building-tijdperk in New York. Dit gebouw vormde het hart van de Amerikaanse (pop)muziekindustrie die in het begin van de jaren zestig de hitlijsten aanvoerden. Sedaka was klassiek geschoold, melodisch verfijnd, en bovenal: een vakman. Waar de rock-’n-roll veelal ruw en ongepolijst was, bracht hij structuur, harmonie en melodische elegantie. Hij schreef liedjes die tot op de dag van vandaag beklijven als evergreen: Oh! Carol, Calendar Girl en Breaking Up Is Hard To Do zijn daarvan de meest in het oor springende voorbeelden.
Dat hij Oh! Carol schreef voor zijn jeugdvriendin Carole King is meer dan een aardige anekdote. Het is een toonbeeld van de tijdgeest waarin jonge songwriters samen het DNA van de toentertijd moderne pop vormgaven. Geen ironie, geen pose — gewoon melodie, emotie en ambacht. Wat Sedaka onderscheidde van anderen was zijn rotsvaste geloof in melodie. Niet de productie, niet de attitude van de zanger(es), niet het imago. De melodie, díe moest het verhaal dragen.
En die overtuiging hoor je vandaag nog steeds terug. Ook in het huidige tijdgewricht blijft de kern van een goed poplied verrassend ouderwets: een sterke zanglijn die zelfstandig overeind blijft. Neem bijvoorbeeld de manier waarop Folklore (2020) is geschreven door Taylor Swift. Ook op dat album draait het om melodische helderheid boven productie met duidelijke couplet–refreinstructuren waarbij de melodie de drager van de emotie is. Met zinnen die bijna klassiek gecomponeerd aanvoelen. En hoewel de productie bij Swift sterk kan veranderen — folk, synthpop, indie — verraadt de melodische discipline die erachter schuilgaat een traditie die teruggaat tot componisten als Sedaka.
Nog zo’n belangrijk en kenmerkend element in zijn werk is de emotionele paradox die hij introduceerde: verdriet verpakt in lichtheid. Breaking Up Is Hard To Do klinkt bijna vrolijk, maar gaat over verlies. Zijn songs waren zonnig, maar nooit leeg. Dat hoor je vandaag terug in artiesten die nostalgie combineren met oprechtheid. Bijvoorbeeld Harry Styles, waar retro-invloeden en melancholie hand in hand gaan zonder ironische knipoog. Pop mocht en mag weer romantisch zijn. Het zoveelste bewijs daarvan werd gisteren geleverd door Bruno Mars met zijn nieuwe album The Romantic. Dat sentiment, die kwetsbaarheid — emotie zonder cynisme — dat is de stille erfenis van Neil Sedaka.
Nadat de Britse invasie in de popmuziek met bands als The Beatles, The Rolling Stones, The Who, The Kinks, en The Animals een feit was, leek de tijd van Sedaka voorbij. De gitaren werden luider, de esthetiek ruiger, de boodschap schurender. Toch keerde hij midden jaren zeventig tot verrassing van velen terug. Dit was grotendeels te danken aan Elton John die hem onder contract nam bij zijn net opgerichte eigen label The Rocket Record Company. Die comeback was veel meer dan nostalgische voetnoot in de geschiedenis van de popmuziek. Het was een herinnering dat popmuziek een ambacht is en dat een goed lied generaties overeind kan blijven.
Popmuziek is voortdurend in beweging. Producties worden moderner, stemmen veranderen, genres raken vermengd. Sedaka zal in die veranderende wereld van de popmuziek zelden genoemd worden als revolutionair. Hij brak geen grenzen open zoals latere iconen dat deden. Maar ondanks al die bewegingen bleef dezelfde basisvraag: blijft de melodie hangen? Neil Sedaka zorgde er met zijn metier voor dat het antwoord op die vraag generaties lang “ja” kon zijn, ook al vergeten we stilletjes aan wie die vraag als eerste stelde. En misschien is dat wel de grootste eer die een popcomponist kan krijgen: dat zijn principe zo vanzelfsprekend is geworden dat we vergeten waar ze vandaan komt.
Neil Sedaka; de stille architect van vele, vele popliedjes. Van songs die we al vele jaren kennen, tot songs die nog geschreven moeten worden. Neil Sedaka werd 86 jaar.
