KNEECAP is terug met hun tweede album, FENIAN. Het hiphoptrio uit Ierland is wellicht een van de meest controversiële groepen van dit moment en hun nieuwe plaat doet wederom een duit in het zakje van politiek (in)correcte uitspraken. Of het muzikaal, structureel en inhoudelijk ook sterk in elkaar zit, is lastiger te duiden. Er valt in ieder geval genoeg over te zeggen.
De voornaamste, en eigenlijk enige, reden waarom de plaat voor de meeste luisteraars ambigu zal aanvoelen, is de taalbarrière. KNEECAP combineert vaak Engels met het Iers (Gaelige), waardoor de teksten slechts deels verstaanbaar zijn. Dat is niet per definitie een minpunt, want het gebruik en behoud van de Ierse taal is een van KNEECAP’s belangrijkste standpunten. Voor wie zich enigszins wil verdiepen valt er echter genoeg te ontdekken. De albumtitel FENIAN verwijst naar een oud Iers volk en was tevens de naam van een groep die zich verzette tegen de Britse bezetting van Noord-Ierland.
Dat het titelnummer FENIAN precies daarover gaat is dan ook geen verrassing. De track bestaat uit zware synths met een uptempo beat, waardoor het zich in het ravepunkgenre laat plaatsen. KNEECAP rapt over de onafhankelijkheidsstrijd en maakt daarbij talloze historische verwijzingen en activistische uitspraken, zoals: ‘Miotaseolaíocht (mythologie), see I love all of that. An Brádan Feasa (een oud Iers verhaal over de zalm der wijsheid), big lad Setanta (een legendarische Ierse krijger). What fuckin’ legend thought of that?’ en ‘Here comes the tipsy aunts. Givin’ this text with political rants. How to make a few bob off the government grants. But we’re all one together for Republican chants.’
Dat het album zich niet uitsluitend op Ierland richt, wordt door middel van een klap in het gezicht duidelijk in het nummer Palestine. De track is volledig in het Iers, op een enkel vers in het Arabisch na, en opent met duistere klanken die doen denken aan een horrorfilm of het betreden van een spookhuis. ‘Daoine gafa faoi smacht na ngaill (mensen zitten vast onder de duim van een buitenlander). Saoirse Niamh agus Oisín de réir cosúlachtaí ag teacht ró-mhall (ruw vertaald: vrijheid laat te lang op zich wachten). Tiontaigh thart, ná hamharc, lean ar aghaidh (draai je om, kijk niet, wees stil, ga door).’ Dit zijn de eerste regels van het nummer en die spreken duidelijke taal: KNEECAP is niet bang voor een rode kaart en gaat er met een gestrekt been in.
Niet alles draait om politiek, mythologie en activisme. Het album heeft ook een ‘rouw’ randje van persoonlijk verlies. Het laatste nummer, Irish Goodbye, gaat over het overlijden van Moglaí Bap’s moeder en is als ode aan haar geschreven. Daarmee laat KNEECAP meer te zijn dan een louter politiek project, wat een extra laag diepgang aan het album toevoegt.
FENIAN is een vrij ontoegankelijk album en zeker niet ieders kopje thee. Toch slaagt het erin om interesse te wekken, de boel op te schudden en, tot op zekere hoogte, ook te belonen. Het is een activistische geschiedenisles, begeleid door intense elektronische beats. Geef het zeker een kans als je wat voelt voor anti-koloniale of pro-Palestijnse thema’s, of als je interesse hebt in Ierse hiphop. Is dat niet het geval, dan kun je het wellicht beter laten schieten.
