Als iemand een unieke kijk op de wereld heeft, is het Vince Staples. De rapper uit Compton neemt al jaren geen blad voor de mond en vertelt zijn verhalen op eigenzinnige wijze. Of het nu zijn Netflix-serie is, een hilarisch interview of een ijzersterk album, Staples benadert alles nét even anders. Nu de wereld volgens hem in brand staat, voelt hij zich naar eigen zeggen als artiest verplicht om zijn licht op de situatie te laten schijnen. En dat doet hij op Cry Baby zoals alleen hij dat kan.
De eerste tonen van Blackberry Marmalade maken meteen duidelijk dat dit andere koek is voor Staples. Voor dit maatschappijkritische album laat hij bewust zijn kenmerkende relaxte sound los. Elektrische gitaren en ‘echte’ drums zetten hier de toon en maken de muziek dreigend en urgent. Toch is zijn delivery niet zo fel als bijvoorbeeld bij Rage Against The Machine. Hij vecht niet tegen het systeem, hij is er bang voor. Of voelt zich op z’n minst machteloos. Met een refrein dat draait om de herhaling van ‘Promise me you won’t gun me down’ zegt hij eigenlijk al genoeg.
Waar Blackberry Marmalade muzikaal nog enigszins strijdbaar klonk, is dat op Go! Go! Gorilla anders. De gitaren en drums blijven, maar klinken hier ingetogener. Dat betekent niet dat de thematiek minder urgent is. Staples stelt vragen als ’Am I being harassed or arrested?’ en blijft kritisch op het leven in de Verenigde Staten. Zijn delivery voelt echter vermoeid, alsof hij helemaal geen zin heeft om al deze zaken te vernoemen.
White Flag is daar het bewijs van. Geen analyse, maar het wapperen met de spreekwoordelijke witte vlag. Staples geeft zich over. Het systeem is te groot om tegen te vechten en met ‘I don’t wanna fight no more’ vraagt hij om een wapenstilstand. Een houding die je niet vaak hoort op een album met deze thematiek. Toch blijkt het slechts tijdelijk. Op The Running Man roept hij alweer op tot actie, alsof de knop weer is omgezet. De dreigende gitaren en drums keren terug en de vermoeide Staples klinkt opnieuw wakker. Cry Baby blijkt daarmee niet alleen te gaan over de strijd in de wereld, maar ook over de innerlijke strijd van de rapper zelf. Iets wat perfect aansluit bij zijn eerdere werk.
De track waar hiphopliefhebbers misschien wel het meest aan hun trekken komen, is The Big Bad Wolf. De beat is een waar meesterwerk. Staples’ nieuwe sound smelt hier samen met kenmerkende hiphopscratches en de bekende zin ’Cops shot the kid’, gesampled uit Slick Ricks Children’s Story. Dit is dan ook het moment waarop hij de sterkste flow van het album laat horen. Jammer genoeg is de track met iets meer dan twee minuten ook de kortste van het album.
Ook Do You Know The Devil is absoluut het uitlichten waard. De track klinkt duister en wordt ondersteund door het geluid van een huilende baby op de achtergrond. Niet meteen een uitnodigende combinatie, maar het werkt verrassend goed. Qua productie doet het denken aan het werk van Gorillaz, vooral door de manier waarop de vocalen zijn gemixt. Alsof Staples’ teksten half onder de beat begraven liggen. Het refrein, met ’Hell, hell, hell, hell-p me please’, is bovendien ijzersterk gevonden.
Cotton benadrukt opnieuw een kant van Staples die we niet vaak horen. Zijn manier van rappen schuurt hier tegen zang aan, terwijl de muziek een bijna swingende sfeer heeft. Met de zin ’pick me up when I feel like falling down’ klinkt hij kwetsbaar, waarna hij muziek vergelijkt met katoen. Een beladen metafoor. Het is dit schakelen tussen kwetsbaarheid en het aanraken van pittige thema’s dat van Cry Baby zo’n uniek album maakt.
Afsluiter 7 In The Morning klinkt zoals een track van Vince Staples normaliter klinkt. Het vormt een duidelijke stijlbreuk na alle live-instrumentatie op Cry Baby. Deze tragere, meer traditionele hiphoptrack voelt als een terugkeer naar binnen. Staples klinkt opnieuw vermoeid en stelt nog één keer vragen als ’War, what is it good for?’, terwijl hij het leven in de Verenigde Staten symboliseert als marcheren voor Uncle Sam. De laatste tonen zijn niet voor hemzelf, maar voor schietende geweren en spelende kinderen. Alsof hij het album nog één keer samenvat voor iedereen die niet goed heeft geluisterd.
Doe dit echter wel. Cry Baby is misschien wel het sterkste hiphopalbum van het jaar tot nu toe. Juist omdat het niet alleen de wereld fileert, maar laat horen wat die wereld met de gemoedstoestand van een mens doet.
