13. Radiohead – Kid A
“This is really happening, happening”, rapt Thom Yorke op Idioteque, de eerste en vooralsnog enige rap track van Radiohead. En inderdaad gebeurt aan het begin het nieuwe millennium iets wat velen na het belachelijke succes van O.K. Computer niet voor mogelijk hadden gehouden. Radiohead gooit het imago van gitaar- en rockband volledig overboord met een dapper, elektronisch, experimenteel maar vooral geniaal album dat nog het meest doet denken aan een potpourri van tracks waar het ritme belangrijker is dan de melodie. Maar dat wel parels oplevert als The National Anthem, of How To Disappear Completely dat Mieke Telkamps Waarheen Waarvoor moeiteloos naar de kroon steekt als ultieme vaarwel muziek. Dat de band overloopt van de inspiratie op basis van hun nieuw gekozen richting wordt duidelijk als al snel de opvolger Amnesiac wordt gereleaset. Met het nieuwe millennium is ook een nieuwe Radiohead geboren. (Rob In der Maur)
12. Taylor Swift – folklore
Het album dat niemand zag aankomen. Op 24 juli 2020, midden in de coronapandemie verscheen folklore van Taylor Swift. De melancholieke sfeer, met fluwelen stem gezongen introspectieve teksten en ingetogen muzikale begeleiding waren een enorme stijlbreuk met haar vorige albums die meer in de hoek van de country, pop en indie geplaatst kunnen worden. Swift schreef folklore in een paar maanden tijd, toen zo ongeveer de hele wereld in lockdown was. Om die reden krijgt folklore dan ook vaak het predicaat van ‘ultieme lockdown-album’. Dat is overigens bij lange na niet de enige prijs die haar ten deel viel. Zo werd folklore bij de Grammy Awards van 2021 uitgeroepen tot ‘album van het jaar’. Ook vandaag de dag staat Folklore nog steeds als een huis, daarom staat het bij ons op een verdienstelijke twaalfde plek. (Martijn Vermeulen)
11. Arctic Monkeys – Whatever People Say I Am, That’s What I’m Not
Whatever People Say I Am, That’s What I’m Not is zonder twijfel een van de meest sensationele debuutplaten ooit van een band die tot dusver de 21e eeuw gekleurd heeft. Het is een behoorlijk tijdloze plaat bovendien. Loop de tracklist maar af, er staan louter knallers tussen waarvan een deel twintig jaar later nog steeds niet grijs is gedraaid. Ga eens naar een indie-avond in een club en de kans is groot dat je I Bet You Look Good On The Dancefloor, Fake Tales of San Francisco, Mardy Bum of When The Sun Goes Down voorbij hoort komen. Of meerdere. Van The View From The Afternoon tot A Certain Romance; Arctic Monkeys miste op zijn debuut simpelweg geen enkele afspraak. Niet gek dus dat als je naar bands kijkt, Alex Turner met afstand de meest iconische artiest van de voorbije 25 jaar is. (Kasper Hermans)
10. Kendrick Lamar – To Pimp A Butterfly
Sommige albums zijn meer dan muziek; ze zijn bewegingen, manifesten en tijdcapsules. To Pimp A Butterfly, Kendrick Lamars album uit 2015, is precies dat: een prachtige mix van jazz, funk en hiphop, waarin Kendrick Lamar met ongeëvenaarde precisie en vibes de ervaring van de Afro-Amerikaanse gemeenschap en liefhebbers van de hiphopcultuur in Amerika blootlegt. Dit album klinkt niet alleen extreem goed, het voelt urgent, rauw en misschien nog wel het belangrijkst: noodzakelijk. Van het nummer Alright, dat uitgroeide tot een anthem binnen de Black Lives Matter-beweging, tot de existentiële crisis die beschreven wordt in u, waarin Kendrick worstelt met zelfhaat en depressie – elk nummer raakt een gevoelige snaar. Kendrick verbindt de nalatenschap van grootheden als James Brown en Gil Scott-Heron met catchy beats en poëtische teksten die zowel intellectueel als emotioneel zijn. De impact van dit album is onmeetbaar en de culturele relevantie overstijgt generaties. To Pimp A Butterfly laat zien wat hiphop zo’n sterk medium maakt. Het brengt de muziek van een genre naar een revolutie. Het album is een kunstwerk dat confronteert, onderwijst, inspireert en je vooral met je neus op de feiten drukt. Of je nu komt voor de muziek of de boodschap, één ding is bij Kendrick Lamar zeker: dit is een album dat je voelt in je ziel. (N’kia Landman)
9. David Bowie – Blackstar
De dood is voor velen iets wat angst oproept, maar niet voor de Britse superster David Bowie. In 2014 werd hij gediagnosticeerd met leverkanker, en terwijl het einde naderde, verwerkte hij al zijn emoties en gedachten in zijn 25e en laatste studioalbum, Blackstar. Dit album, dat vooral elektronische muziek en geluidseffecten bevat, neemt de luisteraar mee in een confrontatie met de dood. Blackstar is zowel een eerbetoon aan het leven als een afscheid ervan. Dit muzikale afscheid leverde echter een van Bowie’s mooiste platen op. (Donner Bakker)
8. Amy Winehouse – Back To Black
In 2000 had nog niemand een idee van het bestaan van Amy Winehouse. In 2011 overlijdt de Britse zangeres op 27-jarige leeftijd als een van de meest invloedrijke artiesten van de eerste kwarteeuw. Een treurig levensverhaal en een vrachtlading aan talent komen samen op Back To Black. Winehouse schrijft haar verdriet over haar breuk met haar (op dat moment) ex-vriend Blake Fielder-Civil van zich af. De man met wie ze niet lang daarna zou trouwen, met een stormachtig en gewelddadig huwelijk tot gevolg. Back To Black is niet alleen een confronterend album van de hoogste kwaliteit, met de plaat maakte Winehouse tevens de weg vrij voor tal van andere vrouwelijke artiesten. Platenlabels ontdekten dankzij het succes van Back To Black dat hier de toekomst van populaire muziek lag. Adele, Florence Welch, Duffy, Estelle en vele anderen maakten daar dankbaar gebruik van. (Ivo Terpstra)
7. Arcade Fire – Funeral
Klaarblijkelijk uit het niets werd in 2004 opeens Funeral gereleaset. Het album waarmee Arcade Fire een nieuwe standaard zette van wat indiemuziek kon, maar misschien ook wel moest zijn. Ook 20 jaar na release klinkt deze plaat nog fris en urgent. Vanaf de kabbelende piano van Neighborhood #1 (Tunnels) tot de klaagzang In the backseat neemt de Canadese band je mee van jaren van kinderlijke euforie tot de onvermijdbare hoop. En dat allemaal onder een rijke instrumentatie met gitaren en drums, maar ook violen en accordeons. Hierdoor blijft de muziek luchtig, ondanks de soms wat zware thema’s die worden aangemaakt. Als een lichtpuntje in zware tijden. Funeral is geen rouwplaat. Funeral is een viering van het leven. (Goan Booij)
6. Kanye West – My Beautiful Dark Twisted Fantasy
Kanye West is momenteel misschien wel de laatste persoon die zijn eigen fantasie als beautiful zou mogen beschrijven. Toch waren er tijden dat dit een perfecte omschrijving was. Wie zou er in 2010 namelijk nog meer Bon Iver en Nicki Minaj op dezelfde track plaatsen? Of een track als Runaway schrijven? My Beautiful Dark Twisted Fantasy is een album waarop Kanye West, ondertussen trouwens beter bekend als Ye, de regels van hiphop herschreef. De megalomane producties zijn tegenwoordig op albums van Travis Scott en Don Toliver de norm, maar waren hier nog uniek in hun soort. Tel daar de oneindige lijst aan bijdrages van artiesten als Pusha T, Kid Cudi, John Legend en Jay Z bij op en je hebt een van de meest tijdloze albums ooit, Een absolute klassieker die elke muziekliefhebber minimaal één keer gehoord moet hebben. (Guillaume Dijkhuizen)
5. Lana Del Rey – Norman Fucking Rockwell!
Een onoplosbare puzzel, zo omschreef het Amerikaanse Pitchfork Lana Del Rey na het uitbrengen van Norman Fucking Rockwell!. En dat is precies wat de Amerikaanse is. Op het eerste gehoor is de muziek van Del Rey direct en toegankelijk, maar het kost energie en moeite om alle diepere lagen te ontginnen. Het maakt Del Rey tot een van de meest ongrijpbare en fascinerende artiesten van deze eeuw. Op Norman Fucking Rockwell! stijgt Del Rey hierin ver boven zichzelf uit. De veertien nummers trekken dankzij de poëtische teksten voorbij als een film, waarbij Del Rey haar fascinatie voor de naoorlogse Amerikaanse popcultuur tot in de titel van het album laat doorsijpelen. De zangeres schetst de complexiteit van het menselijk leven op treffende wijze. Het zorgt dat de luisteraar niet alleen zichzelf kan herkennen in de teksten van Norman Fucking Rockwell!, maar dat Del Rey tegelijk een mooie beeld van de Amerikaanse maatschappij in brede zin schept. En precies dat vermogen maakt van Norman Fucking Rockwell! een tijdloos meesterwerk. (Ivo Terpstra)
4. Linkin Park – Hybrid Theory
Rock was in de vorige eeuw lang het dominante genre. In de brede zin. Van The Rolling Stones tot Nirvana. Van Metallica tot Pink Floyd. Van The Doors tot Pearl Jam. In zero’s moest het pas op de plaats maken voor onder andere de opkomst van hiphop. Een band die (bij toeval?) perfect op die overgang inspeelde was Linkin Park. Met name met de albums Hybrid Theory en Meteora leverden de Amerikanen platen die een generatie muzikaal getekend hebben. Hybrid Theory doet dat het beste. Zanger Chester Bennington en rapper Mike Shinoda hebben een geweldige wisselwerking, waarin ze elkaar niet alleen de ruimte laten, maar ook elkaar versterken. Alsof het duo samen al vier platen had ingezongen. In The End is natuurlijk de grote klassieker, maar met onder meer One Step Closer, Points Of Authority, Crawling en Forgotten is het eigenlijk 38 minuten lang non-stop feest. (Kasper Hermans)
3. Bon Iver – For Emma Forever Ago
Nooit had Justin Vernon in die afgelegen jachthut in Wisconsin kunnen bevroeden dat hij op dat moment werkte aan wat misschien wel het meest populaire indie-album ooit zou worden. Als Bon Iver bracht de Amerikaan met For Emma Forever Ago een album uit met een sound die eerder nauwelijks te horen was geweest. Met behulp van atypische composities, koorachtige harmonieën en die karakteristieke falsettostem geeft Bon Iver een inkijkje in zijn leven tot dan toe, met de microfoon als psycholoog. Van een gebroken hart tot gokverslaving tot frustraties over de leegheid van zijn leven. Verhalend als Bruce Springsteen, breekbaar als Jason Molina. Met For Emma Forever Ago baande Bon Iver een weg voor een stortvloed aan bekende en minder bekende ‘hutje-op-de-hei-singer-songwriters’. Maar een album dat zo in your face is als het debuutalbum van Bon Iver is er tot op de dag van vandaag niet meer verschenen. (Ivo Terpstra)
2. Radiohead – In Rainbows
Na de radicale wijziging van hun stijl, ingezet met Kid A en Amnesia, verrast Radiohead, na het wat teleurstellende Hail to the Thief hun fans en de muziekindustrie opnieuw. Allereerst door In Rainbows voor een ieder, als download tegen welke betaling dan ook, ter beschikking te stellen. Daarnaast keert gitaar en melodie terug in een aaneenschakeling van overwegend bloedmooie tracks. Eindelijk is daar bijvoorbeeld het schitterende Nude, al vaak live gespeeld, maar nu eindelijk tot in perfectie uitgevoerd en geproduceerd. De waardering voor dit album stijgt bovendien nog meer bij het bekijken van de “In Rainbows – From The Basement” video’s die het vakwerk en liefde voor muziek van de band alleen nog maar tastbaarder maken. Complexe muziek eenvoudig laten klinken? Het syncopische Videotape is nog immer een college in ritme en maatvoering. (Rob In der Maur)
1. Frank Ocean – Blonde
Een echt meesterwerk laat je niet met rust. Het doorstaat de test van tijd, sluipt binnen in verloren gedachten en keert terug op momenten waarop je het het minst verwacht. Blonde is zo’n album: geen verzameling nummers, maar een sfeer, een gevoel, een beleefwereld waarin je even een kijkje mag nemen. Blonde is geen album dat je simpelweg afspeelt, het is een ervaring. Frank Ocean verwerpt klassieke muziekstructuren en kiest in plaats daarvan voor een lossere, impressionistische aanpak. Liedjes vloeien in en uit elkaar, alsof ze zijn afgebroken uit een grotere herinnering. Wat dit album ongekend maakt, is hoe zorgvuldig elk geluid, elke stilte en elke emotie is uitgekozen. Hoe zacht de nummers ook zijn, de emotie die opgewekt wordt is groot. Het voelt als een stomp in je maag, gevolgd door een hand die teder je tranen wegveegt en je achterlaat met een kus op je voorhoofd. De galmende leegte en van White Ferrari, de meeslepende vocalen op Nikes, en de warme gospeltonen van Godspeed, een van de mooiste liefdesbrieven van de 21e eeuw: alles voelt fragiel, alsof het elk moment kan vervagen. Dit is muziek die geen gimmick nodig heeft om bij je binnen te komen: het raakt je op manieren die je niet meteen kunt uitleggen. Blonde verbrijzelde verwachtingen en bewijst dat een album ook zonder traditionele hits generaties lang relevant kan blijven. Frank Ocean heeft een tijdloos kunstwerk gemaakt – een plaat die met je meegroeit en altijd een beetje verandert, net zoals herinneringen dat doen. Niet voor niets staat Blonde op nummer 1 in onze lijst. Sommige albums raken je, maar dit blijft je achtervolgen. (N’kia Landman)
